Kıyam bi-nefsihî, Allah’ın varlığının hiçbir şeye muhtaç olmaksızın kendi zatıyla var olması anlamına gelen ilahiyat terimidir.
Kavramın Kelam İlmindeki Yeri
Allah’ın sıfatları içinde kıyam bi-nefsihî, selbî (olumsuz) sıfatlar arasında yer alır. Bu sıfat, Allah’ın varlığını sürdürmek için herhangi bir sebebe, mekâna veya taşıyıcıya ihtiyaç duymadığını ifade eder. Yaratıklara ise var olmak için bir yaratıcıya muhtaç oldukları için bu sıfat nispet edilemez.
Diğer İlahi Sıfatlarla İlişkisi
Kıyam bi-nefsihî sıfatı vücub (zorunlu varlık) sıfatıyla yakından bağlantılıdır. Allah’ın varlığı zorunlu ve bağımsız olduğundan herhangi bir illet veya fail tarafından meydana getirilmemiştir. Kelam âlimleri bu sıfatı, Allah’ın mekândan münezzehliğinin ve her türlü bağımlılıktan uzak olmasının aklî dayanağı olarak açıklamıştır.
Sık Sorulan Sorular
Kıyam bi-nefsihî hangi sıfat türüne girer?
Selbî (olumsuz/tenzihî) sıfatlar arasında yer alır; Allah’ta olmayacak bir niteliği, yani bir şeye muhtaç olmayı olumsuzlar.
İnsanlar kıyam bi-nefsihî sıfatına sahip olabilir mi?
Hayır; insanlar ve tüm yaratıklar var olmaları için Allah’a muhtaç olduklarından bu sıfat yalnızca Allah’a özgüdür.
İlgili kavramlar: Vücub, Selbî Sıfatlar, Kudret
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.