Adl-i İlahî, Allah’ın mutlak ve mükemmel adaletini ifade eden kavramdır; kâinattaki her hükmün ve kıyamet hesabının ilahî adalet ölçüsüyle gerçekleşeceğini anlatır.
Tanım
Adl-i İlahî, Arapça “adl” (adalet) ve “ilahî” (Allah’a ait) sözcüklerinin birleşimiyle oluşmuş bir terkiptir. İslam kelamında Allah’ın mutlak, kusursuz ve tam anlamıyla adil olduğunu ifade eder. Bu adalet; hem dünya hayatını hem de ahireti kapsar ve hiçbir zulüm içermez.
Kur’an-ı Kerim’de “Allah zerre kadar haksızlık etmez” (Nisa 4/40) buyrularak ilahî adaletin mutlak boyutu vurgulanmaktadır. Kıyamet günü herkes amelinin tam karşılığını alacak; kimseye haksız ceza verilmeyecek, kimsenin sevabı eksiltilmeyecektir.
Kelam İlmindeki Yeri
İslam kelamında adl-i ilahî, Allah’ın zulümden münezzeh olduğunu açıklayan temel bir prensiptir. Mu’tezile ekolü adaleti Allah’ın zorunlu sıfatı olarak değerlendirirken Ehl-i Sünnet, Allah’ın adaletini O’nun iradesinden bağımsız bir zorunluluk olarak değil O’nun kendi seçimiyle tecelli ettirdiği mükemmel bir sıfat olarak ele alır.
Bu kavram, kötülük problemi ve İslam teodisesi (ilahiyat) tartışmalarında da merkezi bir yer tutar. Dünyada yaşanan adaletsizlikler, ahirette tam anlamıyla telafi edileceğinden ilahî adaletle çelişmez.
Sık Sorulan Sorular
Adl-i İlahî ne demektir?
Allah’ın mutlak ve mükemmel adaletini ifade eder; O kimseye zulmetmez.
Adl-i İlahî ile kıyamet ilişkisi nedir?
Kıyamet günü herkes amelinin tam karşılığını alacak; ilahî adalet eksiksiz tecelli edecektir.
İlgili kavramlar: Adalet, Adil, İman, Ahiret
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.