Def, geleneksel İslam müziğinde ve tekke törenlerinde kullanılan, deri kaplı tek taraflı yuvarlak bir vurmalı çalgı aracıdır; zikir ve dini törenlerdeki yeri İslam alimleri arasında tartışmalı olmuştur.
Aletin Özellikleri
Def, ahşap veya metalden yapılmış yuvarlak bir çerçeve üzerine deri gerilmesiyle oluşturulan vurmalı bir çalgıdır. Eş anlamlısı olarak “tef” de kullanılmaktadır. Bir kenarında metal halkalar ya da çanlar bulunabilir; bu versiyona zilli def denir. Anadolu ve Orta Doğu halk müziğinde, düğün törenlerinde ve tasavvuf ayinlerinde yaygın biçimde yer almıştır.
Dinî Kullanımı ve Tartışması
Hz. Peygamber döneminde düğün törenlerinde, bayramlarda ve askeri zafer kutlamalarında defin kullanıldığına dair rivayetler hadis kaynaklarında yer almaktadır. Bu nedenle bazı İslam alimleri özel ortamlarda ve belirli şartlarla defe ruhsat vermiştir. Tasavvuf geleneğinde, özellikle Mevlevi ve Halveti tarikatlarında def, zikir törenlerinin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Bununla birlikte müzik aletlerinin helal ya da haram oluşuna ilişkin fıkıh tartışmalarında def de gündemdeki yerini korumuştur.
Sık Sorulan Sorular
Def ile tef arasında fark var mıdır?
İkisi aynı aleti ifade eder; def Arapça, tef ise Farsça kökenli addır.
Def kullanımı İslam'da helal midir?
Alimler arasında görüş ayrılığı mevcuttur; düğün gibi özel durumlarda caiz görüldüğüne dair rivayetler vardır.
İlgili kavramlar: Müzik, Zikir, Tasavvuf, Haram
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.