Haham, Yahudi dinî hukukunu ve geleneğini bilen, cemaat önderliği yapan din alimine verilen unvandır; İslam’daki alim ve imam kavramlarıyla kıyaslanır.
Haham Kimdir?
Haham, İbranice ‘rav’ ya da ‘rabbi’ terimlerinin Türkçeye geçmiş biçimidir ve ‘büyük, alim’ anlamı taşır. Yahudi dininde Tevrat, Talmud ve diğer dini metinleri öğrenmiş, yorumlama yetkisine sahip din alimlerine verilen bu unvan, aynı zamanda cemaat önderliğini de kapsar. Hahamlar dini hukuk sorularını yanıtlar, ibadet törenlerini yönetir ve toplumu irşat eder.
İslam Geleneğindeki Karşılığı
Kur’an-ı Kerim’de ‘ahbar’ ve ‘ruhban’ terimleri Yahudi ve Hristiyan din adamlarını ifade etmek için kullanılmıştır. Klasik tefsirlerde ahbar, Yahudi alimleri için kullanılan bir kavram olarak açıklanmıştır. Osmanlı döneminde hahambaşı, Yahudi cemaatinin resmi dini lideri olarak devlet tarafından tanınırdı. Bu yapı, İslam ile diğer Ehl-i Kitap toplulukları arasındaki ilişkileri düzenleyen zimmet hukukunun bir parçasıydı.
Sık Sorulan Sorular
Haham ile rabbi aynı şey midir?
Evet, haham İbranice ‘rabbi’ veya ‘rav’ teriminin Türkçedeki karşılığıdır ve Yahudi din alimine verilen unvandır.
Kur'an hahamlardan bahseder mi?
Kur’an’da haham kelimesi geçmez; ancak Yahudi din alimlerini ifade eden ‘ahbar’ kavramı çeşitli ayetlerde yer alır.
İlgili kavramlar: Ahbar, Hak, Alim
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.