Hakem, İslam hukukunda tarafların anlaşmazlıklarını çözmek üzere seçtiği tarafsız kişiyi ifade eder; tahkim yargılamasının temel unsurudur.
Hakem Nedir?
Hakem, Arapça ‘hükmetmek, karar vermek’ anlamına gelen ‘hakeme’ fiilinden türer. İslam hukukunda tarafların mahkemeye başvurmak yerine ortak rızayla belirledikleri ve aralarındaki uyuşmazlığı çözmesi için yetki verdikleri kişiye hakem denir. Bu müessese, tahkim kurumunun temelini oluşturur ve İslam hukuk tarihinde kadı mahkemelerine alternatif olarak işlev görmüştür.
Tahkim Kurumundaki Rolü
İslam fıkhında tahkim, özellikle ticari, aile ve miras anlaşmazlıklarında başvurulan bir yoldur. Hanefi, Maliki, Şafii ve Hanbeli mezhepleri tahkimin geçerliliğini kabul etmekle birlikte uygulanma koşulları konusunda farklı görüşler ileri sürmüştür. Hakemde hukuki yetkinlik, tarafsızlık ve Müslüman olma gibi nitelikler aranmıştır. Kur’an’da Nisa suresi 35. ayet, aile içi anlaşmazlıklarda hakeme başvurulmasını örnek olarak sunar.
Sık Sorulan Sorular
Hakem kararı bağlayıcı mıdır?
Genel olarak hakem kararı tarafları bağlar; ancak mezheplere göre bu bağlayıcılığın koşulları farklılık gösterir.
Hakem ile kadı arasındaki fark nedir?
Kadı devlet tarafından atanan yargıçtır; hakem ise tarafların kendi aralarında seçtiği kişidir.
İlgili kavramlar: Tahkim, Kadı, Sulh
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.