Harikulade, alışılmış tabiat düzeninin dışında gerçekleşen, olağan sebep-sonuç ilişkilerini aşan olay veya durumu ifade eden kelam terimidir.
Kavramın Sınırları
Harikulade, kelam ilminde mucize, keramet, irhâs, mauûne ve istidrâc gibi olağandışı olayları kapsayan üst terimdir. “Harikülaade” yapısı “âdetin dışında” anlamına gelir. Bu olaylar Allah’ın iradesine dayanır ve bilinen tabiat kanunlarının askıya alınmasıyla gerçekleşir. Kelamcılar, olağandışı olayları bunları yaşayan kişinin kim olduğuna göre sınıflandırmış; yalnızca peygambere verilen ve peygamberlik iddiasıyla desteklenen türünü mucize olarak tanımlamıştır.
Türleri ve Örnekleri
İrhâs, peygamberlik öncesinde görülen harikulade belirtilerdir. İstidrâc ise Allah’ın küfür ve isyan içindeki kişiye nimet gibi görünen olağandışılık tanımasıdır. Velîlerin kerametleri de bu kapsamda değerlendirilir. Hz. İbrahim’in ateşte yanmaması, Hz. Musa’nın asasının yılana dönüşmesi ve Hz. İsa’nın ölüleri diriltmesi Kuran’da zikredilen harikulade olaylara örnek gösterilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Harikulade ne demektir?
“Âdetin dışında” anlamına gelir; tabiat kanunlarının olağan işleyişi dışında gerçekleşen olayları tanımlar.
Harikulade olayların tümü mucize midir?
Hayır; mucize yalnızca peygambere verilmiş ve peygamberlik iddiasıyla birleşmiş türüdür; keramet, irhâs ve istidrâc ayrı kategorilerdir.
İlgili kavramlar: Mucize, Keramet, İstidrâc, Harika
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.