Hendese, İslam ilim geleneğinde geometri ve mühendislik bilimini karşılayan terimdir; matematik ilimlerinin temel dallarından biri olarak medreselerde okutulmuştur.
Kavramın Kökeni ve Anlamı
Hendese kelimesi Farsça’dan Arapçaya geçmiş olup Farsça “endâze” (ölçü) kökünden türediği kabul edilir. İslam ilim geleneğinde Öklid geometrisini, alan ve hacim hesaplamalarını, konikler teorisini ve mühendislik uygulamalarını kapsayan geniş bir bilim dalını ifade eder. Başta el-Hârezmî, Sabit bin Kurra ve İbn Heysem olmak üzere pek çok Müslüman âlim hendeseye katkıda bulunmuştur.
İslam Medeniyetindeki Yeri
Hendese, medreselerde matematik ilimlerinin bir parçası olarak okutulmuş; mimari, astronomi ve sulama mühendisliğinde uygulanmıştır. Camiler, medreseler ve köprülerin inşası gibi büyük bayındırlık eserlerinde hendese bilgisi belirleyici bir rol oynamıştır. Öklid’in Elementler adlı eseri Arapçaya çevrilmiş ve İslam dünyasında yüzyıllarca temel hendese metni olarak kullanılmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Hendese hangi anlama gelir?
Geometri ve mühendislik bilimini karşılar; ölçme ve biçimlendirme anlamı taşır.
Hendese İslam dünyasında ne zaman gelişti?
Özellikle 9-12. yüzyıllarda Abbasi döneminde büyük gelişme gösterdi.
İlgili kavramlar: Riyâziye, İlim, Astronomi
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.