Ebû Mansûr el-Mâtürîdî
Maturidilik kelam ekolünün kurucusu (ö. 944). Türkler arasında yaygın Sünni akaid ekolü.
AÇIKLAMA
Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed el-Mâtürîdî, Semerkant'ın Mâtürîd köyünde doğmuştur. Hayatı boyunca Semerkant'ta kaldı ve orada vefat etti.
Eş'arî ile aynı dönemde ama bağımsız olarak Sünni kelamı sistemleştirdi. Hanefi fıkıhçıların çoğu itikadda Maturidî'dir. Diyanet İşleri Başkanlığı da bu ekolu benimser.
Eş'arî ile temel farkları:
• Akıl, vahiy olmadan da Allah'ın varlığını bilebilir (Eş'arî'ye göre vahiy şart)
• Kulun fiilinin yaratılmasında Maturidi, kulun iradesine daha geniş yer verir
• "İman kalple tasdiktir" der; dil ile ikrar şart değildir (Eş'arî'de şart)
• Marifetullah (Allah'ı tanıma) aklen vaciptir
Önemli eserleri: Kitâbü't-Tevhîd, Te'vîlâtü'l-Kur'ân
📌 SINAV İPUÇLARI
Maturidilik'in Türkler arasında yaygın Sünni ekolü olduğu ve Eş'arî ile farklarının (akıl-vahiy, iman tanımı, kulun fiili) DHBT'de kesinlikle sorulduğu bilinmeli.
İLGİLİ KAVRAMLAR
Kaynak: TDV İslam Ansiklopedisi — Maturidi maddesi
