Gayrimeşru, İslam hukukunda ve genel ahlakta dinen veya hukuken izin verilmeyen, yasak kapsamına giren eylem ve durumları tanımlayan bir kavramdır.
Kavramın Anlamı
Gayrimeşru sözcüğü, “gayr” (dışında) ve “meşru” (dinen-hukuken izin verilmiş) kelimelerinden oluşur. Dinen yasak olan haram eylemler ile mekruh sayılan davranışları kapsayan geniş bir terimdir. Nikâhsız birliktelik, haram kazanç ve riba gibi durumlar gayrimeşru kapsamında değerlendirilir.
Fıkıhtaki Yeri
İslam hukukunda meşruiyet ölçütü, Kur’an, sünnet, icma ve kıyas olmak üzere dört temel kaynağa dayanır. Bir eylem bu kaynaklara aykırıysa gayrimeşru sayılır. Gayrimeşru eylemler kişinin hem dünyevi hem uhrevi sorumluluğunu doğurur. Toplumsal düzenin korunması açısından da bu kavram belirleyici bir işlev üstlenir.
Sık Sorulan Sorular
Gayrimeşru ile haram aynı mıdır?
Haram, gayrimeşrunun en kesin biçimidir; gayrimeşru kavramı haramı da mekruhu da kapsayan daha geniş bir terimdir.
Gayrimeşru bir kazanç nasıl temizlenir?
Tövbe edilmesi ve mümkünse haksız kazancın sahiplerine iade edilmesi ya da hayra verilmesi gerekir.
İlgili kavramlar: Haram, Helal, Meşru
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.