Gayrikabil, mümkün olmayan, gerçekleşmesi imkânsız olan veya kabul edilemez nitelikteki durum ve eylemleri ifade eden bir terimdir.
Kavramın Anlamı
Gayrikabil, Arapça “gayr” (dışında) ve “kabil” (mümkün, kabul edilebilir) sözcüklerinden oluşur. Bir şeyin imkânsız ya da uygulanamaz olduğunu belirtmek için kullanılır. Hem günlük dilde hem dinî metinlerde bir şeyin gerçekleşemeyeceğini ya da kabul göremeyeceğini anlatmak amacıyla başvurulan bir sıfattır.
Kelam ve Fıkıhta Kullanımı
Kelam ilminde Allah’ın sıfatları tartışılırken “gayrikabil-i tağyir” (değiştirilemez) gibi tamlamalarda kullanılır. Fıkıhta ise bazı sözleşme veya akitlerin geçersizliğini anlatmak için “gayrikabil” ifadesine yer verilir. Bu kavram imkânsızlık ile yasağı birbirinden ayırt etmede yardımcı olur.
Sık Sorulan Sorular
Gayrikabil ne zaman kullanılır?
Bir şeyin gerçekleşmesi imkânsız olduğunda veya kabul edilemeyeceğini vurgulamak istendiğinde kullanılır.
Gayrikabil ile muhal aynı şey midir?
Muhal mantıksal olarak imkânsızı ifade eder; gayrikabil ise hem imkânsızlık hem de kabul edilemezlik anlamı taşıyabilir.
İlgili kavramlar: Muhal, Mümkün, Vacip
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.