Hassa, Arapçada özel, seçkin ve belirli bir gruba ya da kişiye mahsus olan şeyi ifade eden kelimedir; tasavvuf ve kelam literatüründe Allah’a yakın seçkin kullara verilen bir sıfat olarak da kullanılır.
Anlamı ve Kullanım Alanları
Hassa kelimesi Arapça “h-s-s” kökünden türer ve “özel, mahsus, seçkin” anlamlarını taşır. Osmanlı idari sisteminde padişaha ait özel gelir kaynaklarına, belirli kişilere tahsis edilmiş alanlara ve saraya ait özel birimlere bu ad verilmiştir. Dil açısından hem isim hem sıfat görevinde kullanılmıştır. Haslar bölgesi, Osmanlı tımar düzeninde en yüksek gelirli toprakları ifade etmekteydi.
Tasavvuf ve Kelam Bağlamı
Tasavvuf literatüründe “Allah’ın hassası” veya “havassu’llah” ifadesi, Allah’a yakın seçkin ve muhlis kulları anlatmak için kullanılır. Avam ile havas ayrımı tasavvufta önemli bir kavram çiftidir: avam sıradan halk, havas ise ilim ve ihlasla öne çıkan seçkin kesimdir. Bu hiyerarşi, manevi gelişim basamaklarını tanımlamak amacıyla kullanılmıştır. Kavram, has ile aynı kökten gelip anlam açısından da ona yakındır.
Sık Sorulan Sorular
Hassa kelimesi ne anlama gelir?
Özel, seçkin ve belirli bir kişiye ya da gruba mahsus olan şeyi ifade eder.
Tasavvufta havas kime denir?
İlim, ihlas ve takva bakımından üstün olan, Allah’a yakın seçkin kullara havas denir; karşıtı ise sıradan halk anlamındaki avamdır.
İlgili kavramlar: Has, Havas, Tasavvuf, İhlas
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.