Beda, yeni ve eşsiz olmak anlamına gelen Arapça kökenli bir kelimedir; sanat, edebiyat ve kelam ilminde farklı bağlamlarda kullanılır.
Anlamı ve Kökeni
Beda, Arapça “b-d-ʿ” kökünden türemiş ve yeni, eşsiz, benzeri görülmemiş anlamı taşır. Beda kavramı sanat ve edebiyat alanlarında yenilik ve özgünlük anlamında kullanılır.
Bedanın kökü “bidʿ” kelimesiyle ilişkilidir. Bidʿat terimi de aynı kökten gelir ve sonradan ortaya çıkan yenilik anlamı taşır.
İslam İlimlerindeki Kullanımı
Belagat ilminde “bedî” sanatı, söz sanatlarının bir dalıdır ve sözü güzelleştiren yeni ve özgün ifade biçimlerini inceler. Bedî ilmi, belagatin üç dalından (meânî, beyan, bedî) birini oluşturur.
Kelam tarihinde bazı mezheplerce ileri sürülen beda kavramı ise Allah’ın bir önceki iradesini değiştirdiği iddiasını ifade eder ki bu görüş Ehl-i sünnet tarafından reddedilir. Ehl-i sünnet’e göre Allah’ın ilmi ve iradesi değişmez.
Sık Sorulan Sorular
Beda ne anlama gelir?
Yeni, eşsiz ve özgün olmak anlamına gelir.
Belagat ilminde bedî nedir?
Sözü güzelleştiren yeni ve özgün ifade biçimlerini inceleyen san’at dalıdır.
İlgili kavramlar: Belagat İlmi, İslam, Bid'at
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.