Farzıkifaye, toplumun bir kısmı tarafından yerine getirilmesiyle tüm toplumun yükümlülükten kurtulduğu kolektif İslam farzıdır.
Tanımı ve Kapsamı
Farzıkifaye, ‘yeterliliği sağlayan farz’ demektir. Cenaze namazı, ezan okumak, ilim tahsil etmek ve cihad gibi görevler bu kapsamdadır. Toplumun hiçbir üyesi yapmadığında herkes günahkâr olur; bir kısmı yaptığında ise geri kalanlardan sorumluluk kalkar. Bu düzenleme, toplumsal görevlerin paylaşılmasını sağlar.
Toplumsal İşlevi
Farzıkifaye anlayışı, İslam’da dinî yükümlülüklerin bireysel ve kolektif dengede tutulmasına imkân tanır. Tıp, mühendislik ve benzeri toplumun ihtiyaç duyduğu meslekler de bu çerçevede değerlendirilmiştir. Yeterli sayıda kişi bu alanlarda yetişmediğinde tüm toplum sorumlu olur; bu nedenle farzıkifaye sosyal dayanışmanın dinî temelini oluşturur.
Sık Sorulan Sorular
Cenaze namazı farzıayn mıdır?
Hayır, farzıkifayedir; cemaatten bir kısmı kılarsa diğerleri üzerinden sorumluluk kalkar.
Farzıkifayeyi herkes ihmal ederse ne olur?
Tüm toplum günahkâr sayılır; dolayısıyla toplumun kolektif sorumluluğu devam eder.
İlgili kavramlar: Farzıayn, Vacip, Cenaze Namazı
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.