Hilafet, Hz. Peygamber’in vefatından sonra İslam toplumunun siyasi ve dini liderliğini üstlenen yönetim kurumudur. Halife, bu kurumun başındaki kişiyi ifade eder.
Hilafet Kurumunun Tanımı
Hilafet, Arapça ‘halef olmak, yerini almak’ anlamındaki ‘hılafe’ kökünden gelir. Hz. Peygamber’in vefatının ardından (632) İslam toplumunun yönetimini üstlenen kurumu tanımlar. Halife, Peygamber’in siyasi ve idari yetkilerini devralan kişidir; ancak peygamberlik görevini değil yalnızca devlet başkanlığını sürdürür. İlk dört halife (Hz. Ebubekir, Ömer, Osman ve Ali) ‘Raşid Halifeler’ olarak anılır.
Tarihsel Süreç ve Osmanlı Hilafeti
Emevi ve Abbasi hanedanları döneminde devam eden hilafet, Moğol istilasıyla Abbasilerin çöküşünden sonra sembolik biçimde sürdürüldü. Osmanlı padişahları 16. yüzyıldan itibaren halife unvanını kullanmaya başladı; 1517’de Yavuz Sultan Selim’in Mısır’ı fethiyle bu unvan Osmanlılara geçti. Türkiye Büyük Millet Meclisi 1924’te halifelik kurumunu resmen kaldırdı. Günümüzde hilafetin yeniden tesisi bazı çevrelerce tartışılmaya devam etmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Halife ile imam arasındaki fark nedir?
Halife siyasi liderliği, imam ise özellikle Şii gelenekte hem dini hem siyasi önderliği ifade eden bir kavramdır.
Hilafet ne zaman sona erdi?
Osmanlı halifeliği 3 Mart 1924’te TBMM kararıyla kaldırılmıştır.
Raşid Halifeler kimlerdir?
Hz. Ebubekir, Ömer, Osman ve Ali’dir; dört halife dönemine ‘Hulefa-i Raşidin’ dönemi denir.
İlgili kavramlar: Halife, İmamet, Hicret
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.