İfta, dini meselelerde fetva verme işlemini ifade eden bir İslam hukuku terimidir; bu görevi yürüten kişiye müftü, verilen karara ise fetva adı verilir.
İftanın Tanımı ve Koşulları
İfta, bir kimsenin karşılaştığı dini, ahlaki veya hukuki sorulara Kur’an, Sünnet, icma ve kıyas gibi delillere dayanarak hüküm bildirmesidir. Müftünün bu yetkiyi kullanabilmesi için usul ve fürû ilimlerinde yeterli birikime sahip olması, delilleri yorumlayabilme kapasitesi taşıması ve tarafsız olması gerekir. İslam geleneğinde iftanın hafife alınması büyük sorumluluk doğurur; bilgi sahibi olmadan fetva vermek yasaktır.
İftanın Kurumsal Boyutu
Osmanlı döneminde ifta makamı şeyhülislamlık çatısı altında örgütlenmiş ve devletin en yüksek dini otorite kurumuna dönüşmüştür. Modern devletlerde bu işlev diyanet işleri başkanlıkları veya ilgili kurumlar aracılığıyla yürütülmektedir. Müftüler fetva verirken bağlı oldukları mezhebin usulünü esas alır; ancak zaruret hallerinde diğer mezheplere göre hüküm verilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Her âlim fetva verebilir mi?
Hayır; iftanın şartlarını taşıyan müftüler fetva verebilir; bu şartları taşımayan kişilerin fetva vermesi caiz değildir.
Fetva bağlayıcı mıdır?
Fetva ilkesel olarak danışılan kişiye yönelik bir hukuki görüştür; yargı kararı gibi zorlayıcı değildir.
İfta ile kaza arasındaki fark nedir?
İfta görüş bildirmektir; kaza ise hâkimin uyuşmazlıkta bağlayıcı hüküm kurmasıdır.
İlgili kavramlar: İhtilaf, İhya, İftitah
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.