İftihar, bir kişinin kendisini, soyunu ya da mensubu olduğu grubu övünerek başkalarına karşı üstün tutmasını ifade eden ahlaki kavramdır ve İslam’da övünç ile kibir sınırının dikkatle gözetilmesini gerektirir.
İftiharın İki Boyutu
İftihar kavramı meşru ve mezmum (yerilen) olmak üzere iki boyutta ele alınır. Bir başarıyı, nimeti ya da değeri Allah’ın lütfu olarak şükranla dile getirmek meşru sayılır. Buna karşın bu başarıyı kendi üstünlüğünün kanıtı olarak öne sürmek kibir ve ucba zemin hazırlar. Hz. Peygamber cahiliye döneminin övünç anlayışını reddetmiş ve insanların soy, renk ya da statüyle değil, takvâ ile şeref kazandığını beyan etmiştir.
Kur'an ve Sünnette İftihar
Kur’an, kibirle yeryüzünde yürümeyi açıkça yasaklar (Lokman 31/18). İslamın miras aldığı kabile övüncü geleneği, Hz. Peygamber’in yaptığı hitabetlerde köklü biçimde dönüştürülmüştür. Sahih hadislerde atalarıyla övünenler uyarılmış; değerli ataların yaptıklarının ata için hayır, torun için ise fiilen yapılmadığı sürece bir kazanç olmadığı hatırlatılmıştır.
Sık Sorulan Sorular
İftihar her durumda yasak mıdır?
Hayır; elde edilen nimeti Allah’a şükranla dile getirmek caizdir, ancak üstünlük iddiasına dönüştürmek yasaklanmıştır.
İftihar ile kibir arasındaki fark nedir?
İftihar başkalarına karşı dışa vurumlu bir övünçtür; kibir ise iç dünyada kök salan büyüklük duygusudur.
İlgili kavramlar: İhtiras, İftira, İhlal
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.