Ezelî, başlangıcı olmayan, her zaman var olan anlamına gelir; İslam kelâmında bu nitelik yalnızca Allah’a özgüdür.
Sıfat Olarak Ezelî
Ezelî, ezel kavramından türeyen bir sıfat olup ‘ezelî olan’ demektir. Allah’ın ezelî olması, O’nun varlığının önünde hiçbir yokluğun bulunmadığını ifade eder. Kelâm ilminde bu durum ‘kıdem’ sıfatı ile açıklanır. Kıdem, Allah’ın zorunlu ve başlangıçsız varlığının temelidir.
Ezelî Bilgi ve İrade
İslam kelâmında Allah’ın ilmi ve iradesi de ezelîdir; yani Allah, olacak tüm şeyleri başlangıcı olmayan bir ilimle bilmektedir. Bu ezelî bilgi, kaderin temel dayanağını oluşturur. Ezelî kavramı, zaman ötesi bir niteliği işaret ettiğinden insanın kavrayışı için oldukça soyuttur; kelâmcılar bu meseleyi derin tartışmalarla ele almıştır.
Sık Sorulan Sorular
Allah neden ezelîdir?
Allah zorunlu varlıktır; varlığı başka bir şeye bağlı değildir ve dolayısıyla bir başlangıcı yoktur.
Kur'an ezelî midir?
Kelâmcılar arasında tartışmalıdır; Allah’ın konuşma sıfatı (kelâm) ezelîdir, ancak bu sıfatın dışa yansıması olan mushaf yazılı bir varlıktır.
İlgili kavramlar: Ezel, Kıdem, Beka
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.