İfrat tefrit

İfrat, bir konuda gereğinden fazla ileri gitmek; tefrit ise gereğinden geri kalmak, ihmalkâr davranmak demektir. İslam ahlak geleneğinde erdemler bu iki aşırı ucun ortasında konumlandırılır. Örneğin cömertlik, israf (ifrat) ile cimrilik (tefrit) arasındaki denge noktasıdır. Bu yaklaşım Aristo’nun “altın orta” fikrine benzer biçimde İslam ahlak düşüncesinde de merkezi bir yer tutar.

İbadette ifrat, gücü aşacak biçimde kendini zorlamak ve helâli haram saymaktır. Tefrit ise farzları ve vacipleri ihmal etmek, dini yükümlülükleri hafife almaktır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) her iki sapmanın da zararlı olduğunu bizzat örneklendirmiş; gece hiç uyumayacağını, her gün oruç tutacağını söyleyenleri orta yola davet etmiştir. Sağlıklı dini hayat bu iki uç arasında denge kurmayı gerektirir.

İfrat ve tefrit arasındaki temel fark nedir?

İfrat sınırı aşmak, tefrit ise sınırın gerisinde kalmaktır; her ikisi de orta yoldan sapma biçimleridir.

Kur'an'da bu kavrama işaret eden bir ayet var mıdır?

Bakara Suresi 143. ayette müminlerin “vasat ümmet” kılındığı bildirilmektedir; bu ifade ifrat ve terfiti reddeden orta yolu anlatır.