İkrar, bir kişinin kendi aleyhine olan bir hakkı veya gerçeği özgür iradesiyle açıkça kabul etmesi ve bunu dil ile ifade etmesine verilen fıkhi addır.
İkrarın Tanımı ve Şartları
İkrar, ‘karara’ kökünden gelir; yerleştirmek, sabitlemek anlamı taşır. Fıkıhta delil türlerinden biri olup ‘beyyinelerin efendisi’ sayılır. Geçerli bir ikrar için kişinin akıllı, ergin ve özgür iradeli olması şarttır. İkrah altında yapılan ikrar geçersizdir. İkrar rücu edilemez bir hüküm doğurur; yani kişi lehine bir hakkı çürütmek için geri alınamaz.
Dini ve Hukuki Boyutu
İkrarın en temel örneği kelime-i şehadettir: Allah’ın varlığını ve birliğini, Hz. Muhammed’in peygamberliğini açıkça kabul etmek. İslam ceza hukukunda hırsızlık veya zina gibi suçlarda kendi kendini suçlama niteliğindeki ikrar özel şartlara tabidir; pişmanlık ve vazgeçme hâlinde İmam Ebu Hanife dahil bazı alimler kişinin ikrarından dönebileceğini kabul etmiştir.
Sık Sorulan Sorular
İkrar neden 'beyyinelerin efendisi' sayılır?
Kişinin kendi aleyhine beyanda bulunması, dışarıdan dayatılmış bir delilden daha güçlü kabul edilir.
İkrar ile itiraf arasında fark var mıdır?
İtiraf günlük dilde benzer anlam taşısa da ikrar fıkıh terimi olarak daha geniş kapsamlıdır; hukuki haklar, borçlar ve suçlar için kullanılır.
İlgili kavramlar: İkna, İkrah, İlim
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.