Keyfiyet, İslam kelamında Allah’ın sıfatlarının nasıl ve ne şekilde olduğunu sorgulayan kavramdır; Ehl-i Sünnet, keyfiyetin bilinemeyeceğini kabul ederek sıfatları tenzih ile birleştirir.
Kavramın Kullanımı
Keyfiyet, Arapça keyf yani nasıl, ne şekilde sözcüğünden türeyen soyut bir isimdir; bir şeyin mahiyetini, nasıllığını ve biçimini sorgular. Kelam ilminde Allah’ın sıfatları ele alınırken bela keyf ilkesi ortaya çıkmıştır. Bu ilkeye göre Allah’ın istiva etmesi, görmesi, işitmesi gibi Kur’anî ifadeler aynen kabul edilir; ancak bu sıfatların nasıl olduğu bilinmez ve sorgulanamaz.
Ehl-i Sünnet'in Tutumu
Selef-i Salihin, Allah’ın sıfatlarını olduğu gibi kabul etmiş; te’vil veya teşbih yoluna girmemiştir. İmam Malik’e atfedilen söz bu tutumu özetler: İstiva malumdur, keyfiyeti meçhuldür, imanı vacip, soruşturması bid’attir. Bu anlayış Allah’ın sıfatlarını inkâr etmeden O’nu yaratıklara benzetmeden kabul etmeyi esas alır. Keyfiyet sorusunun yanıtsız bırakılması bu bağlamda bir zaaf değil, tevazunun ve tevhidin gereğidir.
Sık Sorulan Sorular
Allah'ın sıfatlarının keyfiyeti neden bilinemez?
Allah yaratılmışlara benzememektedir; insan zihni ve dili yalnızca yaratılmışları tarif edecek şekilde sınırlıdır. Bu nedenle Allah’ın sıfatlarının nasıllığını kavramak insan kapasitesinin ötesindedir.
Bela keyf ne demektir?
Bela keyf, nasılsız olarak, nasılını sormaksızın demektir; Allah’ın sıfatlarını keyfiyetini araştırmadan oldukları gibi kabul etmek anlamına gelir.
İlgili kavramlar: Kelam İlmi, Kemal, Keşif
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.