Kıraat, Kur’an-ı Kerim’in tevatür yoluyla nakledilen ve birden fazla okunuş geleneğini kapsayan belirlenmiş telaffuz ve okuyuş biçimlerine verilen isimdir.
Tanımı ve Tarihî Gelişimi
Kıraat, Arapça k-r-e kökünden türer; okuma, okunuş biçimi demektir. Kur’an ilimlerinde kıraat, Kur’an metninin kelime telaffuzu, harf biçimi ve lehçe özelliklerine dayanan farklı okuyuş geleneklerini tanımlar. Hz. Peygamber’in Kur’an’ın yedi harf üzere indirildiğini bildiren hadisi, kıraatlerin temel dayanağı olmuştur. Hz. Osman döneminde çoğaltılan mushaflar, bu kıraat farklılıklarının düzene sokulmasına zemin hazırlamıştır.
Yedi ve On Kıraat
Hicri dördüncü yüzyılda İbn Mücahid, sahih kıraatleri yedi imam etrafında derlemiştir; bu yedi okuyuş kıraatü’s-seb olarak bilinir. Daha sonra bu sayı on kıraate yani kırâatü’l-aşr’a çıkarılmıştır. Her kıraat imamının iki ravisinden nakledilen varyantlar hesaba katıldığında yirmi temel rivayet ortaya çıkar. Kıraatler anlam değişikliği yaratmaz; yalnızca telaffuz, med ve idğam gibi tecvid özelliklerini kapsar. Bugün en yaygın kullanılan kıraat, Asım kıraatinin Hafs rivayetidir.
Sık Sorulan Sorular
Kıraat farklılıkları Kur'an'ın bozulduğunu mu gösterir?
Hayır, kıraat farklılıkları metnin bozulmasından değil Hz. Peygamber’in Kur’an’ı farklı Arap lehçeleriyle okuma izninden kaynaklanmaktadır. Tüm kıraatler tevatür silsilesiyle nakledilmiştir.
En yaygın kıraat hangisidir?
Asım kıraatinin Hafs rivayeti günümüzde Türkiye dahil İslam dünyasının büyük bölümünde kullanılan en yaygın kıraattir.
İlgili kavramlar: Kıraat İlmi, Kelamullah, Kelam-ı Kadim
Bu kavramı sınav formatında pekiştirmek için soru çöz veya özet ders notlarına göz at.